Technologiczna suwerenność coraz rzadziej oznacza pełną niezależność. Coraz częściej chodzi o własne kompetencje, kontrolę nad danymi, bezpieczną infrastrukturę, otwarte standardy i możliwość świadomego wyboru partnerów technologicznych.
Transformacja cyfrowa zmienia sposób, w jaki państwa definiują swoją niezależność. W świecie opartym na danych, chmurze, sztucznej inteligencji i globalnych platformach cyfrowych suwerenność nie sprowadza się już wyłącznie do kontroli nad fizyczną infrastrukturą.
Europa znajduje się pomiędzy dwoma dominującymi modelami. Z jednej strony pozostają Stany Zjednoczone i globalne koncerny technologiczne. Z drugiej są Chiny, które rozwijają własny ekosystem cyfrowy i oferują technologie w coraz większej skali.
Dla Unii Europejskiej oznacza to konieczność pogodzenia roli regulatora z ambicją pozostania liczącym się uczestnikiem globalnego wyścigu technologicznego.
Polska chce budować własne kompetencje
Wprowadzenie do dyskusji podczas EFNI 2026 przedstawił Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji. Zwracał uwagę, że współczesna suwerenność technologiczna powinna obejmować nie tylko bezpieczeństwo infrastruktury, lecz również rodzime systemy technologiczne, strategiczne partnerstwa i rozwój kompetencji cyfrowych.
Jednym z najważniejszych kierunków ma być rozwój sztucznej inteligencji i budowanie przewagi technologicznej opartej na współpracy państwa, przedsiębiorstw i obywateli.
W dyskusji pojawiły się przykłady cyfrowych usług publicznych, w tym elektronicznych systemów zarządzania dokumentacją oraz aplikacji mObywatel.
Kolejnym elementem ma być rozwój krajowych ośrodków sztucznej inteligencji i infrastruktury centrów danych. Polska chce jednocześnie zwiększać własne możliwości technologiczne i uczestniczyć w budowaniu suwerenności cyfrowej Europy Środkowej.
Suwerenność nie oznacza izolacji
Jednym z najważniejszych pytań panelu było to, czy Polska powinna rozwijać kompetencje we wszystkich obszarach technologicznych, czy raczej koncentrować zasoby na wybranych specjalizacjach.
Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, wskazywał na znaczenie partnerstw umożliwiających wzmacnianie suwerenności na poziomie europejskim i globalnym.
Radosław Maćkiewicz, dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki, podkreślał z kolei znaczenie budowania kompetencji wewnętrznych oraz wykorzystywania rozwiązań opartych na otwartym kodzie źródłowym.
Technologiczna suwerenność nie musi oznaczać odcięcia od zagranicznych technologii. Ważniejsza może być zdolność do ich świadomego wyboru, integracji i kontroli.
Regulacje a konkurencyjność biznesu
Drugim istotnym wątkiem była konkurencyjność europejskiej gospodarki. Ewelina Stepnik-Godawa, wiceprezeska Związku Cyfrowego Lewiatan, zwracała uwagę na obawy przedsiębiorstw dotyczące rosnącej liczby regulacji.
Europejska polityka cyfrowa musi więc znaleźć równowagę pomiędzy ochroną obywateli, bezpieczeństwem danych i zdolnością przedsiębiorstw do szybkiego wdrażania nowych technologii.
Debata o technologicznej suwerenności jest jednocześnie debatą o konkurencyjności Europy i o tym, jak daleko powinny sięgać regulacje rynku cyfrowego.
Uczestnicy dyskusji
wiceprezeska Związku Cyfrowego Lewiatan
dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki
wicepremier, minister cyfryzacji
prorektor ds. badań naukowych Uniwersytetu Gdańskiego
podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
członek zarządu ZUS
Europa szuka własnego modelu
Wnioski z dyskusji pokazują, że technologiczna suwerenność nie musi oznaczać pełnej samowystarczalności. Bardziej realistycznym kierunkiem jest rozwijanie kompetencji w strategicznych obszarach, kontrola nad danymi i infrastrukturą oraz świadomy dobór partnerów technologicznych.
Największym wyzwaniem pozostaje znalezienie równowagi pomiędzy bezpieczeństwem, regulacjami, inwestycjami oraz zdolnością europejskich przedsiębiorstw do konkurowania na globalnym rynku.
